Vorige week kreeg mijn neef een bekeuring voor te hard rijden op een weg waar hij dacht dat 80 mocht. Bleek 60 te zijn. “Maar er stond toch geen bord?” jammerde hij. Nou, dat is dus precies het probleem. Snelheidslimieten in Nederland zijn niet altijd duidelijk aangegeven, en er zijn zoveel uitzonderingen dat zelfs ervaren bestuurders in de war raken. Binnen bebouwde kom is het meestal 50, maar niet altijd. Buiten bebouwde kom 80, maar ook daar zijn uitzonderingen. En dan hebben we nog autowegen, snelwegen, woonerven, fietsstraten… het is een jungle van regels. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek worden er jaarlijks meer dan 1,2 miljoen snelheidsbekeuringen uitgedeeld. Veel daarvan zijn te voorkomen als je gewoon weet hoe het systeem werkt. Een goede theorie cursus van Theorie Tijger legt dit allemaal uit, maar na je rijbewijs vergeet je veel details weer. In deze blog zet ik alle snelheidsregels op een rijtje, zodat je nooit meer verrast wordt door een flitspaal.
Binnen bebouwde kom is het ingewikkelder dan je denkt
Iedereen weet dat binnen bebouwde kom meestal 50 km/u geldt. Maar “meestal” is het probleem. Er zijn zoveel uitzonderingen! Woonerven: 15 km/u, en vaak moet je voorrang geven aan spelende kinderen. Fietsstraten: 30 km/u, en je mag fietsers niet inhalen. Schoolzones: vaak 30 km/u tijdens schooltijden. Sommige bredere wegen binnen steden hebben 70 km/u, maar dat moet expliciet aangegeven zijn. En dan heb je nog die verdomde 30 km/u zones die overal opduiken. Amsterdam, Den Haag, Utrecht, bijna elke grote stad heeft ze inmiddels. Soms aangegeven met borden, soms niet. Het erge is dat je als bezoeker dit niet altijd doorhebt. Ik ben zelf een keer geflitst in zo’n 30-zone waar ik niks van wist. €84 lichter en veel bozer. De truc is om altijd op de omgeving te letten. Smalle wegen, veel voetgangers, scholen in de buurt? Voorzichtig zijn en niet harder dan 30 rijden.
Buiten bebouwde kom: 80 is de standaard, maar niet overal
Zodra je die blauwe borden met de doorgestreepte plaatsnaam passeert, geldt buiten bebouwde kom 80 km/u. Tenminste, dat denk je. Maar ook hier zitten addertjes onder het gras. Smalle provinciale weggetjes: vaak 60 km/u. N-wegen door dorpjes: soms nog steeds 50 km/u ook al lijk je “buiten” te zijn. Autowegen (herkenbaar aan groene borden): 100 km/u, maar niet altijd! Sommige stukken hebben 80 of zelfs 70 km/u vanwege geluidshinder of veiligheid. Ik rijd vaak door Brabant waar sommige autowegen ineens van 100 naar 70 gaan zonder duidelijke reden. Gelukkig staan er meestal wel borden, maar niet altijd goed zichtbaar. Het probleem is dat veel mensen denken: “groene borden = 100 km/u”, maar dat klopt dus niet altijd. Leer je navigatiesysteem gebruiken, die weet bijna altijd de juiste snelheidslimiet. En hou je ogen open voor die kleine gele bordjes met snelheden erop.
Snelwegen: van 130 naar 100 en alle verwarring daartussen
Ah, snelwegen. Hier wordt het pas echt interessant. Sinds 2020 geldt overdag op de meeste snelwegen 100 km/u in plaats van 130 km/u. Van 6:00 tot 19:00 mag je maar 100, daarna 130. Maar niet overal! Sommige stukken blijven altijd 100, sommige zijn altijd 130, en weer andere hebben heel andere tijden. En dan hebben we nog trajectcontroles waar je gemiddelde snelheid wordt gemeten over kilometers. Ik ken mensen die denken dat ze bij trajectcontrole lekker hard kunnen rijden tussen de meetpunten. Fout! Het gaat om je gemiddelde snelheid over het hele traject. Rotterdam richting Den Haag: meestal 100 km/u, behalve ’s nachts. A4 richting Schiphol: vaak 80 km/u vanwege drukte. A10 om Amsterdam: een chaos van verschillende snelheden afhankelijk van het stuk en tijdstip. Mijn tip: gebruik apps zoals Flitsmeister die je waarschuwen voor wisselende snelheden.
Speciale zones waar andere regels gelden
Dan hebben we nog een hoop speciale zones waar weer andere regels gelden. Fietsstraten zijn hot tegenwoordig: auto’s zijn te gast, maximaal 30 km/u, en je mag fietsers niet inhalen tenzij het veilig kan. Woonerven: stapvoets, maximaal 15 km/u, en voetgangers hebben altijd voorrang. Erfrenten: ook 15 km/u en voorzichtig rijden. Parkeerplaatsen bij winkels: vaak geen officiële snelheidslimiet, maar gewoon gezond verstand gebruiken. Industrieterreinen: kan van alles zijn, vaak 30 of 50 km/u. Het probleem met deze zones is dat ze vaak niet duidelijk aangegeven zijn. Je rijdt zo’n zone binnen zonder het door te hebben. Mijn zus kreeg een bekeuring op een industrieterrein waar ze dacht dat ze gewoon op een normale weg reed. Bleek een 30-zone te zijn. Leer de borden herkennen: blauwe rechthoekige borden voor fietsstraten, rode borden met kinderen erop voor woonerven.
Hoe leer je dit allemaal en onthoud je het
Oké, dit is allemaal best veel informatie. Hoe onthoud je dit nou? Tijdens je rijopleiding leer je de basisregels, maar de praktijk is ingewikkelder. Een online theorie cursus kan helpen om deze regels weer op te frissen, vooral als je al een tijdje je rijbewijs hebt. Er is ook de online theorie cursus in Rijswijk en andere steden die specifiek ingaan op lokale situaties en uitzonderingen. Maar eerlijk gezegd leer je het het beste door gewoon veel te rijden en goed op te letten. Maak ezelsbruggetjes: “Binnen de bebouwing ga ik rustig, buiten de bebouwing normaal, op autowegen vlot, op snelwegen snel (als het mag).” Download apps zoals Waze of Google Maps die je waarschuwen voor snelheidslimieten. Moderne auto’s hebben vaak snelheidsbegrenzer of adaptive cruise control die je helpt om binnen de limieten te blijven. En als je twijfelt: ga langzamer. Beter een geïrriteerde bestuurder achter je dan een boete van €100+.
Wat kost het als je het fout doet
Laten we eerlijk zijn: boetes zijn de echte reden waarom we ons aan snelheidslimieten houden. Tot 4 km/u te hard: meestal nog geen boete vanwege meetonnauwkeurigheid. 5-10 km/u te hard: €30-€69. 11-20 km/u te hard: €69-€174. Harder dan 20 km/u te hard: al snel €174 en hoger, plus mogelijk rijverbod. Op sommige wegen zijn de boetes nog hoger. Trajectcontroles zijn extra vervelend omdat je geen waarschuwing krijgt zoals bij gewone flitspalen. Je rijdt gewoon lekker door en drie weken later ligt er een rekening op de mat. Recidive (opnieuw te hard rijden binnen twee jaar) verhoogt je boetes ook. En vergeet de punten op je rijbewijs niet: bij zware overtredingen kun je je rijbewijs kwijtraken. Ik ken iemand die binnen een jaar drie keer geflitst werd en toen een cursus moest volgen van €1000. Niet bepaald een koopje. Preventie is dus veel goedkoper dan genezen.
Blijf op de hoogte en rij slim
Snelheidslimieten veranderen nog steeds regelmatig. Gemeentes voeren nieuwe 30-zones in, provincies passen limieten aan op gevaarlijke wegen, en de landelijke regering gooit soms het roer om (zoals die 100 km/u op snelwegen). Hoe blijf je bij? Volg verkeersnews, check websites van gemeentes waar je vaak rijdt, en gebruik moderne hulpmiddelen. Je theorie examen ligt misschien al jaren achter je, maar de regels blijven belangrijk. Als je merkt dat je vaak verrast wordt door snelheidslimieten, overweeg dan een opfriscursus. Beter een dag leren dan weken zonder rijbewijs zitten. En onthoud: snelheidslimieten bestaan niet om je te pesten, maar om iedereen veilig thuis te laten komen. Ook jou.
Wil je nooit meer verrast worden door onduidelijke snelheidslimieten? Investeer in goede kennis van de verkeersregels en gebruik moderne hulpmiddelen zoals navigatie-apps en snelheidswaarschuwingen. Je rijbewijs en je portemonnee zullen je dankbaar zijn!